Nhật
ký của mẹ là một sáng tác của nhạc sĩ Nguyễn Văn Chung. Bài hát được viết từ năm
2008. Chính thức phát hành cuối năm 2011 qua mạng.
Nguyễn
Văn Chung với ý niệm muốn tặng một món quà cho mẹ, tuy vậy, ca khúc phải khác
những bài hát khác mà người ta thường biết đến anh. Anh quyết định chọn lọc lời
nhạc như những trang nhật ký của người mẹ dõi theo con mình qua tháng năm.
Nguyễn Văn Chung mất 3 ngày để suy ngẫm, sửa câu từ và hoàn tất sáng tác vào 5h
sáng ngày thứ 4. Bài hát với lời gồm 6 trang nhật ký xuyên suốt những xúc cảm
của người mẹ khi mang thai, sinh nở, con tập nói, tập đi, đến trường, có tình
cảm với người khác giới và trưởng thành rồi đi làm xa.
Anh
cũng chính là người muốn làm tác phẩm của mình thể hiện qua hình thức nghệ thuật
Tranh Cát. Để hiện thực được ước vọng, Anh đã tìm học cấp tốc cách vẽ tranh cát
với nghệ sỹ Trí Đức. Và sau một thời gian, anh đã có thể tự tay hoàn thiện điều
còn lại của Nhật ký của mẹ như anh vẫn từng ấp ủ.
Nhật
ký của mẹ được ghi nhận là một trong những ca khúc tiêu biểu của năm 2012. Không
có quá nhiều mới lạ và thử nghiệm trong sáng tác nhưng với ca từ giản dị, chân
thực, giai điệu nhẹ nhàng đánh vào tâm lý người nghe khi viết về cảm xúc của một
người mẹ với con của mình, ca khúc đã nhanh chóng được đón nhận.
Là
một bài hát có thời lượng dài đến 8 phút, ca từ lặp lại nhiều lần nên khi hoàn
thành sáng tác, tác giả từng cho rằng Nhật ký của mẹ sẽ khó được đưa lên biểu
diễn trên sân khấu và truyền hình. Ca khúc được Hiền Thục thể hiện lần đầu tiên
tại liveshow "Ký Ức 10 Năm Âm nhạc" của Nguyễn Văn Chung vào ngày 27/10/2011 và
sau đó trình diễn nhiều lần trên sóng truyền hình. Ca từ của bài hát đã khơi gợi
tình cảm của một người mẹ đơn thân dành cho con gái của mình như Hiền Thục,
khiến cô thường bật khóc trên sân khấu khi thể hiện.
Tôi
biết đến ca khúc này trong một lần tìm đọc các tin tức. Và ngay sau khi nghe
xong bài hát, tôi đã viết comment ngay bên dưới Video, đó là những cảm nghĩ đầu
tiên về bài hát này. Sau đó, tôi dường như chẳng thể nguôi ngoai dòng cảm xúc
đang dâng trào, tôi đã quyết định viết một bài cảm nhận.
Đã
lâu lắm mới nghe được một ca khúc tuyệt vời như vậy. Cái xô bồ của cuộc sống
dường như cuốn đi rất cả. Sự bình yên trong lòng cũng vỡ tan hòa theo nhịp sống
đô thị hôm nay. Nhật ký của mẹ, nghe mà thương, nghe mà phục, nghe mà vỡ òa
trong lòng khi bao xúc cảm về mẹ cứ tràn về.
Đáng
ngạc nhiên là ca khúc "Nhật kí của mẹ" lại được viết từ một nam tác giả. Dường
như bao cảm xúc, cảm giác của một người mẹ đều được tác giả biết, hiểu rõ như
chính tác giả đã một đời trải qua. Giai điệu ca khúc nhẹ nhàng, trữ tình và đầy
yêu thương tựa như sự dịu dàng và ấm áp từ vòng tay của mẹ.
Với
bất kỳ ai, những hình ảnh thân thuộc của mẹ luôn là một "bí mật" không mấy khi
tiết lộ; và cũng vì thế, người nghe tìm thấy đâu đó hình ảnh bản thân và người
mẹ của mình trong ca khúc.
Tôi
không biết những nam nhân khác thế nào khi bộc bạch những suy nghĩ của mình về
mẹ, nhưng với tôi, đó là điều rất khó. Tôi không chắc vì từ nhỏ tôi sớm xa vòng
tay ẵm bồng của mẹ nên giờ tôi mới thế, hay cái chất đàn ông đang mang trong
người.
"Hãy
nhìn một người đàn ông cư xử với mẹ mình, và bạn sẽ biết được người ấy đối xử
với mình". Đó là những gì tôi rút ra sau bao năm
tháng.
Khi một người không xem mẹ cha ra gì, thì cũng có một
ngày họ cũng xem thường bạn, coi bạn chẳng ra gì.
Tôi
không yêu thương mẹ bằng những ngôn từ ngon ngọt hay nói cho mẹ tôi vui. Cũng
không sắm những đồ vật đắt tiền để tặng bà vào ngày sinh, ngày cưới, 8/3 hay cả
20/10. Tôi biết mẹ tôi cũng không cần những thứ ấy. Thứ mẹ tôi cần là 5 mẹ con
luôn dồi dào sức khỏe, ăn học nên người và yên lành trong cuộc sống. Tôi biết và
tôi hiểu điều đó, nhưng lại chẳng cách nào một lần nói ra ba từ "con yêu mẹ!".
Thứ xúc cảm tôi dành cho mẹ chỉ là những đồ ăn thức uống tôi thấy ngon, tôi mua
về cho mẹ. Những đồ vật bà thích, tôi gửi tiền các em tôi mua hộ. 365 ngày tôi
tự nhủ không làm bà phiền lòng. Thật không may, khi tôi càng lớn, những suy nghĩ
cũng dần khác đi thì cũng là lúc những xung đột giữa tôi với mẹ ngày một nhiều
hơn.
Tôi
rất ghét khi nhìn thấy một phụ nữ khóc. Điều đó càng khó chịu khi đó là mẹ tôi.
Tôi nói ghét, nhưng sự thật là tôi sợ thì đúng hơn. Bởi cái vẻ bề ngoài uy
nghiêm của tôi làm sao có thể chịu đựng được những tiếng nấc nghẹn ngào phát ra
từ ai đó. Tiếng khóc của phụ nữ khiến lòng tôi tan chảy. Tôi không thể chịu đựng
được cho đến khi tôi bắt đầu yêu thương một người con gái.
Khi
nàng nói "nàng ổn, nàng không sao", tôi hiểu rằng sự có mặt của tôi khi ấy là dư
thừa. Thật ngu ngốc và dại khờ, "chả phải khi ấy có phải là tôi không nữa", tôi
đã nhủ lòng như vậy khi nhìn lại mối tình đầu tiên. Sau mối tình "ngu ngơ" ấy,
tôi hiểu rằng, "khi phụ nữ nói không sao", nghĩa là phía trên đầu nàng là cả một
trời sao. Hãy là bao cát của nàng còn hơn là nghe lời nàng mà thôi cho qua
chuyện.
Tôi
luôn tâm niệm, vào các dịp lễ kỷ niệm, nếu tôi không tặng quà cho mẹ tôi, thì
tôi cũng không nghĩ đến chuyện có quà cho những người phụ nữ khác. Tôi vẫn giữ
nguyên điều hứa hẹn đó tới tận bây giờ. Tôi không muốn mình lãng quên điều gì
quan trọng, mẹ tôi.
Tôi
thương mẹ tôi bao nhiêu thì tôi dành tình cảm cho bạn gái của mình bấy nhiêu. Lý
lẽ ấy không ai hiểu được, ngoại trừ tôi. Cuộc đời tôi đặt ra khá nhiều nguyên
tắc và luật chơi cho chính mình. Vì vậy, tôi trở nên dễ gần song cũng "xa vời"
với những người đến với cuộc sống của tôi.
Hồi
ức của tôi về mẹ thì nhiều lắm. Ba tôi sớm ra đi, mình bà gồng gánh sớm hôm tảo
tần nuôi 4 đứa con ăn học. Điều mà những người cùng tuổi, có điều kiện, có sự
góp sức cả chồng lẫn vợ cũng chưa chắc làm được như vậy. Ngay cả bản thân tôi,
khi em tôi đậu đại học vào sống chung phòng trọ ở Sài Gòn, dù đã thật cố gắng,
nhưng tôi cũng chỉ phần nào lo lắng cho em, và cũng chỉ được một thời gian. Ấy
thế mà mẹ tôi lo được. Không chỉ một vài tháng, mà có thể là cả cuộc đời. Làm
sao tôi không phục mẹ tôi được chứ. Nghĩ thế thôi, tôi cũng thấy thương mẹ tôi
rất nhiều.
Trong
tâm trí anh chị em tôi, mẹ gần như chiếm 1/3 cõi lòng. Những phần còn lại dành
cho tất thảy những gì trên thế giới. Tôi không nhẹ nhàng và nói lời ngon ngọt
được như bé út. Cũng không giỏi vòng vo "kiếm chuyện làm quà" để bà nguôi giận
sau những lầm lỗi gặp phải như em trai tôi. Tôi chỉ biết chịu đựng và cố không
để làm bà phiền lòng là tốt lắm rồi. Chuyện quà tặng hay lời chúc, tôi cũng chỉ
dựa vào danh nghĩa một ai, tuyệt đối không bao giờ là tôi. Có lẽ, cái cố chấp và
ngang bướng của tôi nó không cho phép người khác thấy được vẻ yếu mềm của mình
trước một ai. Kể cả mẹ tôi. Tôi có thế nào thì cũng phải vững vàng, là chỗ dựa
cho mẹ và các em tôi nương nhờ.
Trái
khoáy ở chỗ, chúng tôi càng lớn thì những nhận thức cũng vì thế mà khác đi.
Chúng tôi dựa vào kiến thức của mình mà phê phán nhau, kể cả mẹ mình. Chúng tôi
nói bà "lạc hậu". Nhưng thời gian và những va chạm đã giúp chúng tôi nhận ra giá
trị của bà. Rằng nếu bà sớm thay lòng đổi dạ, đến với người đàn ông khác thì
chúng tôi giờ sẽ ra sao? Rằng nếu bà không chủ tâm hy sinh miếng cơm manh áo,
tập trung tất cả tâm sức mà lo mưu sinh thì chị em chúng tôi ngày hôm nay sẽ thế
nào?
Viết
đến đây, thì tôi không dám viết nữa. Tôi cảm thấy thứ gì nghẹn ở cổ, chẳng nói
lên lời. Nước mắt thì cũng rơi rồi. Tôi sợ bản thân mình cũng không biết làm
cách nào để khép lại bài viết này nữa. Mẹ và Ba tôi, dường như đó là điểm làm
tôi yếu lòng nhất. Không dễ gì có thể làm tôi rơi lệ, nhưng không hiểu sao khi
tôi cất lời kể về hai người ấy thì tôi không sao kiểm soát được những cảm xúc
của mình. Thế nên tôi rất sợ. Tôi tìm đủ mọi cách để né tránh, thậm chí kể cả
nổi cáu với những ai cố tình hỏi dai.
Bạn
bè tôi hiểu rằng, bất kể điều gì khi tôi không muốn nói, thì dù có "tra tấn" đến
thế nào cũng chẳng lấy được từ tôi nửa lời. Tôi lì lợm, tôi nhận. Tôi ương bướng
và ngang ngạnh, tôi cũng nhận. Nhưng nói tôi vô tình, tôi không nhận. Vì chưa
chắc ai vô tình, vô tâm hơn ai.
Người
ta có quyền nói những gì mình nghĩ, kể cả lời phán xét. Nhưng tôi không ngại,
tôi là tôi, tôi có cách thương yêu những người thân của mình với những gì tôi có
thể, cũng không muốn biết liệu người ta sẽ nghĩ gì về mình. Với mẹ tôi cũng vậy.
Tôi thương bà không có nghĩa luôn làm những gì bà muốn, bà muốn tôi trở thành...
hay nói điều gì đó ngon ngọt để lấy lòng bà. Dù tôi có thể, nhưng tôi cũng hạn
chế làm, làm nhưng bằng cách này hay cách khác thì còn tùy thuộc vào hoàn cảnh
cụ thể.
Cuộc
đời này, tôi mãi là con của bà, sự thật đó không thể chối cãi. Tôi yêu bà cũng
là điều tôi không chối bỏ. Bà có "lạc hậu" hay "giọng của bà là ám ảnh đời tôi,
thì bà luôn là mẹ của chị em tôi. Có thể tiếng nói bà chẳng dễ nghe, bài ca bà
hát thì càng tệ, nhưng bà những lời ru trong vòng tay là hành trang cuộc đời tôi
không bao giờ quên nhắc nhở mình đem theo trên mọi nẻo đường.
Lời
bài hát
Bao
ngày Mẹ ngóng... Bao ngày Mẹ trông... Bao ngày Mẹ mong con chào đời...
Ấp
trong đáy lòng có chăng tiếng cười của một hài nhi đang lớn dần?
Mẹ
chợt tỉnh giấc và Mẹ nhìn thấy hình hài nhỏ bé như thiên thần,
Tiếng
con khóc oà, mắt Mẹ lệ nhoà, cảm ơn vì con đến bên Mẹ...
Này
con yêu ơi, con biết không? Mẹ yêu con, yêu con nhất đời!
Ngắm
con ngoan nằm trong nôi, mắt xoe tròn, ôi bé cưng!
Nhìn
Cha con, Cha đang rất vui, giọt nước mắt lăn trên khoé môi,
Con
hãy nhìn kìa, Cha đang khóc vì con...
Một
ngày tỉnh giấc, rồi Mẹ chợt nghe, vụng về con nói câu:"Mẹ ơi!"
Chiếc
môi bé nhỏ thốt lên bất ngờ, khiến tim Mẹ vui như vỡ oà...
Đây
là mặt đất, đây là trời cao, đây là nơi đã sinh ra con,
Bước
chân bé nhỏ bước đi theo Cha, dấu chân đầu tiên trên đường đời...
Này
con yêu ơi, con biết không? Mẹ yêu con, yêu con biết bao!
Hãy
cứ đi, Mẹ bên con, dõi theo con từng bước chân...
Ngày
mai sau khi con lớn con, đường đời không như con ước mơ,
Hãy
đứng lên và vững bước trên đường xa...
Ngày
đầu đến lớp, Mẹ cùng con đi, ngập ngừng con bước sau lưng Mẹ,
Tiếng
ve cuối hè, hát vang đón chào, ánh mặt trời soi con đến trường...
Ngày
ngày đến lớp, dần dần con quen, bạn bè, Thầy Cô yêu thương con,
Bé
con của Mẹ vẫn luôn chăm ngoan, khiến cho Mẹ vui mãi trong lòng...
Này
con yêu ơi, con biết không? Mẹ yêu con, yêu con rất nhiều!
Những
khuya ôn bài, con thức, xót xa tim Mẹ biết bao!
Từng
kỳ thi nối tiếp nhau, tuổi thơ con trôi qua rất mau,
Ước
chi con Mẹ mai sau sẽ thành công...
Một
ngày Mẹ thấy con cười vu vơ, nụ hồng con giấu trong ngăn bàn,
Lá
thư viết vội, có tên rất lạ, chắc là người con thương rất nhiều!
Một
ngày Mẹ thấy con buồn vu vơ, cánh hồng vẫn ở trong ngăn bàn,
Lá
đâu đã vàng, hoa đâu đã tàn, cớ sao nhìn con úa thu sang?
Này
con yêu ơi, con biết không? Mẹ yêu con, yêu con rất nhiều!
Những
kỷ niệm lần đầu yêu, suốt một đời đâu dễ quên...
Vầng
trăng kia sẽ sưởi ấm con, và sau cơn mưa, nắng sẽ trong,
Sẽ
có một người yêu con hơn Mẹ yêu...
Một
ngày con lớn, một ngày con khôn, một ngày con phải đi xa Mẹ,
Bước
chân vững vàng, khó khăn chẳng màng, biển rộng trời cao con vẫy vùng,
Một
ngày chợt nắng, một ngày chợt mưa, lòng Mẹ chợt nhớ con vô bờ,
Nhớ
sao dáng hình, nhớ sao nụ cười, nhớ con từng giây phút cuộc đời...
Này
con yêu ơi, con biết không? Mẹ yêu con, yêu con nhất đời!
Ở
nơi phương trời xa xôi, hãy yên tâm, Mẹ vẫn vui!
Từng
dòng thư ôm bao nhớ thương, Mẹ nhờ mây mang trao đến con,
Chúc
con yêu được hạnh phúc, mãi bình an...
Bao
ngày Mẹ ngóng, bao ngày Mẹ trông, bao ngày Mẹ mong con quay về,
Ấp
trong giấc mộng nhớ bao tháng ngày bé con hồn nhiên bên dáng Mẹ,
Mẹ
chợt tỉnh giấc, và Mẹ nhìn thấy, con Mẹ vẫn bé như thiên thần,
Thấy
con khóc oà, mắt Mẹ lệ nhoà, cảm ơn vì con đến bên Mẹ...